El Montaplatos - Animalario Teatro

Imaxe promocional de "El Montaplatos"

Difícil labor o de xulgar unha proposta dunha magnífica compañía teatral, Animalario, -responsable de propostas como a aclamadísima "Urtain"- cun texto adaptado nada menos que dun Premio Nobel, Harold Pinter, e cun actor cunha longuísima traxectoria en teatro e televisión, Guillermo Toledo. Porén, "El Montaplatos" deixa un sabor agridoce, un aire de insatisfacción, de climax interruptus que permanece, a pesares da orixinalidade da historia e da claustrofóbica posta en escena inicial, que a través de pingas de auga, bolsas de lixo, sons dunha maquinaria oculta e escuridade afunde ao espectador dende os prolegómenos nun espazo onírico e irreal, nun pozo negro no que calquera cousa semella posible. Ata tal punto pode pasar calquera cousa que nos atopamos con dous sicarios que por momentos lembran a "Pulp Fiction" (Quentin Tarantino, 1994), describindo asasinatos con detalle -regodeándose morbidamente na branda carne das vítimas- pero cun sospeitoso aire a parellas cómicas tan dispares como Stan Laurel e Oliver Hardy ou, tirando polo patrio, ao absurdo de Faemino e Cansado. En todo caso, o aire humorístico esfúmase lentamente, deixando paso ao agobio, á realidade do sórdido e a unha inevitabilidade na que os personaxes van perdendo o contacto coa realidade para acabar delirando sen remedio, engaiolados nun espazo diminuto, cheo de intensidade. Ben e Gus, Gus e Ben, son dúas caras dunha mesma moeda. Un é o "xefe", o dominante, o que leva unha automática, o impecable, o traxe; outro personifica a insubordinación subordinada, a finxida rebeldía, o revólver, a zamarra. Pero o problema xorde cando vemos que Jesús Barranco, o preponderante, o forte, o que leva as rendas da situación, mantén unha interpretación moito máis feble que Guillermo Toledo, que domina o espazo escénico a vontade. O texto di que un é o forte e o outro o feble. Pero Toledo é o forte, cunha actuación estupenda; e Barranco non calla, sen chegar a personificar a crueldade e a forza que se presupón. Quizabes é algo deliberado. Pero o que resulta é que, segundo avanza a función, Toledo medra, acaparando a escena, mentres que o suposto "castigador" mingua, de tal xeito que redunda na falta de intensidade do desenlace, no que, ademais, o espectador espera un disparo que non chega que ofrecería un xusto final xunto coa fantástica iluminación e xestualidade. A pesar de todo, hai puntos xeniais, como a creación dun montaplatos que se converte nun personaxe propio, grazas á iluminación e ao son. E hai que agradecer a presenza da nota local, xa que contribúe ao absurdo e á risa -así como á empatía- a mención do imposible partido Bergantiños-Valencia. Una lástima que un espectáculo que podía chegar a excelente baixe un par de escalóns, ata quedarse en regular. E definitivamente é unha pena non poder ter disfrutado de Alberto San Juan no escenario, que podería ter ofrecido máis intenside. Ou igual non.

Addenda: Síntome na obriga de transmitir as queixas -nalgún caso airadas- que varios espectadores me transmitiron ante a molesta e repetida intrusión dos inaturables cliks dos fotógrafos -ata tres- durante a función, que prexudicaron notablemente á atmósfera do espectáculo. Especialmente cando, ao primeiro, a compañía manifesta a prohibición expresa de realizar fotografías "con ou sen flash". E, para máis Inri, cando os cliks duran moito máis aló dos 10 minutos de cortesía (chegando ata máis dunha hora) que marcan as salas de prestixio. Seguro que a organización atopa un mellor xeito de conciliar os intereses de medios e espectadores, que, ao fin e ao cabo, son quen pagan a entrada.