"Bobas&Galegas" - Producións Teatrais Excéntricas

Víctor Mosqueira e Evaristo Calvo

O FIOT sempre reserva o mellor da súa programación para o final, cunha honrosa excepción: o día da estrea. Os ruxerruxes do público, a emoción do comezo dun novo festival e a expectación esixen que a primeira función de sala conte, se ben non coa excelencia da do albaroque, cun plus de calidade con respecto do resto. É, por así dicilo, a declaración de intencións do festival. Mais neste caso, cabe esperar que as intencións desta moi "boba", pero quizabes pouco "galega" proposta de Mofa e Befa sexan amplamente melloradas polos espectáculos que quedan por vir. Para quen tivemos a ocasión de ver a Quico Cadaval, director e responsable da dramaturxia de "Bobas&Galegas", nas distancias curtas, resulta evidente que é unha persoa de verbo fácil, algo errática ás veces nas súas reflexións, pero cunha grande sabedoría teatral e coa capacidade de transmitir o entusiasmo e o interese que sinte cando conta. É unha mágoa que sobre as táboas do Pazo da Cultura se reflectise moito máis o seu carácter errático que a súa paixón. E moito máis lamentable aínda é que o excelente traballo actoral de Víctor Mosqueira e Evaristo Calvo, que remataron a función exhaustos e entregados, non servise para que remontase o voo unha proposta eivada por un texto reinterpretado como sesudo pero sen brillantez, ilustre mais afastado do espectador, dourado pola pátina dos séculos, pero cun corazón de latón. Tampouco foi quen de rescatar a Mofa e Befa a excelente escenografía. Cada vez que os actores manipulaban algunha almofada e a transformaban en damas, carromatos, sombreiros ou porcos, cada vez que a gola mudaba en bacía quixotesca ou a fouce servía o mesmo para a sega que para a matanza, a esperanza renacía no espectador, agarrado a un cravo ardendo coa arela de rir as gargalladas prometidas. "Y los sueños, sueños son", que diría Calderón. Con este libreto, Quevedo semella menos satírico, Lope de Vega menos dramático e incluso os autos de Sor Juana Inés de la Cruz, menos sacramentais pero non por iso máis xocosos. Outra eiva case insuperable é o caos estrutural, reforzado por unha iluminación tamén imprecisa e unhas cancións que resultaron animadas e non obstante totalmente prescindibles. Ao primeiro, Mofa e Befa semellan Tip y Coll nun dos seus famosos sketchs; ao momento están inmersos no drama "La estrella de Sevilla" encarnando confusamente todos os personaxes; de seguido interpretan unha canción pouco acaída co ritmo da trama; continúan cunha escena dramática que non vén ao caso. De cando en cando despuntan focos de interese. Como esa visión mordaz sobre a aceda concepción do carácter galego, esa retranca tan familiar e corrosiva, esa despectiva visión da nosa xente por parte dos señores da Castela, e tristemente, moitas veces, referendada por nós mesmos. Ou esa pelexa de "gitanos" contra o final que espertou ao espectador, que andaba atoallado. Pequenas raiolas na tormenta que nos fan pensar no que puido ser e non foi. Morno aplauso final do público carballés, que adoita ser moi xeneroso nas súas dádivas e que quixo premiar a Víctor e Evaristo, habituais do FIOT, que terán que esperar unha maior recompensa noutra ocasión. Pido desculpas por esta ollada negativa, pero, como ben dixo Lope "si haces como quién eres, yo he de hacer como quién soy".