"Los brillantes empeños" - Grumelot

Un momento da representación

Ás veces as propostas teatrais están pensadas para facer rir. Outras para facer chorar. Outras para producir arrepíos. De cando en cando, para sorprender. E así poderiamos seguir enumerando o máis amplo abano das emocións humanas. Mais hai algunhas propostas, moi escolleitas, que simplemente fan SENTIR. Sentir sen máis. Sentilo todo. Entre estas, podemos encadrar "Los brillantes empeños" de Grumelot. Frustración, angustia, luxuria, tenrura, enfado, opresión, opresión, opresión... amor. Soidade, tristura, calor, suor, sexo, desesperación, anhelo, afán, morriña... angustia. Todas presentadas dunha forma crúa, núa, incluso desgarradora. Tan núa como os propios intérpretes, marabillosos nos seus papeis e que en distintos momentos da peza conseguen transmitir as súas inquedanzas, os seus pensamentos, as súas emocións e os seus sentimentos máis que politicamente incorrectos total e literalmente espidos en corpo e alma. Sempre incomodando ao espectador, evitando que se deixe levar na butaca. Esixíndolle violentamente a súa atención. E conseguindo atrapala. E por se a complicada tarefa de xerar sentimentos non fora abondo desafío, todo está construído e ligado co tramado dalgúns dos versos máis célebres do repertorio do teatro clásico español, ou incluso de Santa Teresa de Ávila. Cunha escenografía traballada, na que aproveitan cada recuncho do espazo escénico e tamén do que non o é para crear un universo atemporal, afastado do "mundo", un baldeiro no que compartir as súas propias miserias e desgrazas. No que caer no incesto. Na violencia. Na tolería. No absurdo. Cunha música que deixa espazo para respirar e para fundir teatro con teatro, teatro con ficción, teatro con realidade, o mundo coa lúa, a carne coa carne. Para diferenciar o que é "aquí", que non é o "alí", plasmando unha alienación vital tan desesperada que resulta molesta. Os versos son para estes seis irmáns unha maneira de escapar da realidade, de constante fuxida. De refuxio. E tamén, nun paradoxo, de contacto coa realidade. "Cómo te sientes, mejor? Mejor". Pero a melloría non dura. Porque a pena é tan fonda que non é quen de superarse. Porque todo o universo pechado e abafante no que viven está provocado polas ausencias, a orfandade, a dor máis profunda. Pola fuxida do seu pai, pola morte da súa nai. Por eles mesmos. "Desaparecer es no estar más. Morir es estar para siempre". O insoportable decotío destes seis irmáns vai abrindo pouco a pouco algunhas fiestras, plasmadas nesa irmá maior, que, por veces, escoita sons, voces, melodías, un pouco de aire que entra en forma improvisada. A única áncora que todos teñen para aferrarse á realidade. Tentando renacer nun bautismo de barreño que tampouco semella suficiente. E, finalmente, comeza a sentirse a "Moonlight Serenade" de Glenn Miller, unha serenata á luz da lúa, esa lúa esquiva. Comeza o desenlace. A labazada de realidade que chega a través dunha conmovedora confesión tan apesarada que o espectador ten que facer esforzos para non chorar. A "cuarta parede" que se foi derrubando pouco a pouco durante toda a obra, cae de súpeto, asustando aos irmáns, que non saben que facer. Pero finalmente, si que o saben. Volven ao seu universo, sepultados entre versos, libros, costumes. Non obstante, alguén intúe que todo mudou. Esa irmá-nai albisca un recuncho de esperanza. Porque o público está aí, e por tanto, quizabes a súa vida é tan só un escuro pesadelo representado nun teatro. Mais, que é o real? Longa vida ao OTNI!