"The Gagfather" - Yllana

Un momento da representación de Yllana

Yllana é unha máquina comercial. Un produto. Unha sorte de "fast food" teatral. "Comida chatarra" que dirían en latinoamérica. Cociñada con ingredientes concretos, manidos e ben coñecidos. Unha proposta que enche o estómago pero que non sacia a fame. Pensada para un rápido consumo e absolutamente esquecible unha vez traspasadas as portas do teatro. O público habitual ten os códigos ben aprendidos. Sabe que non debe sentar na primeira bancada se non quere acabar empapado. Confía en que nalgún momento lle tocará interactuar cos actores. Espera a música pop, pegadiza, que invita a bater palmas. Sabe que os aplausos finais están máis que ensaiados, coordinados tamén coa mesma música recoñecible para asegurar unha ovación dunha duración e intensidade determinada. Todo está perfectamente encaixado nunha falsa aparencia de espontaneidade para ofrecer unha proposta na que as risas e as ovacións estean onde deben, case como ocorre coas gargalladas enlatadas das malas series de televisión. E a fórmula consegue que unha ampla sección do respectable marche tranquilo para a casa, sen pensar dúas veces no que acaba de ver. Se tiveramos que atrapar aos gansters que protagonizan a peza tal e como tentaron eses policías de opereta, non atoparíamos ningunha pegada transcendente que nos permitise levalos ante un xuíz. É isto algo censurable? Probablemente non por si mesmo. Seguramente hai momentos en que saboreamos o caviar e outros apetécenos unha hamburguesa. Pero, seguindo co símil culinario, se teño que comela, que sexa gourmet. E nisto Yllana tampouco tivo un dos seus mellores días. Deixa certos esbozos divertidos, mesmo traballados. Como as estupendas máscaras. As reconstrucións a cámara lenta. Ou a fantástica xestualidade e expresión corporal de Luis Cao (na imaxe, o segundo pola esquerda). Non obstante, o que impera son as bromas soeces, a descompensación na duración e intensidade dos gags e unha falta de ritmo que desminte as continuas promesas da compañía que anuncia unha velocidade vertixinosa. Certo é que moitas das referencias do mundo da mafia están aí. Podemos ver dende as metralletas e traxes de "Los intocables de Elliot Ness" ata as torturas ao estilo "Reservoir dogs" pasando polos tipos duros de "Pulp fiction". Incluso ese pobre policía enterrado vivo fai o amago de escapar do túmulo do mesmo xeito que Uma Thurman en "Kill Bill". Se algo queda claro, é que Yllana son fans de Tarantino de entre todas as visións da mafia que existen no cinema. Tamén na escena en que cociñan con calaza podemos lembrar vagamente a Sweeney Todd, o diabólico barbeiro da rúa Fleet. Pero, aínda e con todo, e bebendo dos mellores, resultan insulsos por momentos. Podemos tolerar a vulgaridade, o simplismo, incluso a obviedade das súas chanzas. Pero o que é imperdoable é o aburrimento que teimudamente asoma por momentos. E que tamén se reflectiu nas reaccións de parte do público. Unha espectadora dicía á saída "ni fu, ni fa". Expresión que me permitiría ter aforrado o 90 por cento das miñas verbas anteriores. E ousaría dicir que Yllana non reeditará este ano o premio do público. Alomenos, iso espero. Porque ao final "The Gagfather"="Fast theater".