"The rest is silence"
 |
| Blanca Portillo recolleu o Premio do Público 2015 por El testamento de María |
Tentada estou de recorrer ao silencio literario e deixar o folio en branco. Porque nada do que poña por escrito pode describir ou facerlle xustiza á resplandecente e excepcional carta de amor ao teatro que o pasado domingo nos deixaron
Juan Mayorga e
Blanca Portillo. Hai tanta sabedoría literaria, lingüística, interpretativa, vital nesta peza, que nada do que poda dicir servirá para ilustralo. Pero, como o meu oficio é o de escribir, vou crebar o silencio aplauso por aplauso. O primeiro vai para Juan Mayorga, pola ocorrencia de coller como punto de partida o seu propio discurso de ingreso na
RAE en 2018, cando falou da arte de non dicir nada. Na súa primeira acepción de "
silencio" o dicionario defíneo como a "abstención de falar". Quen diría que unha descrición tan anódina podería dar tanto de si, transformándose en cegadora maxia metateatral. O segundo aplauso vai para o propio sentido do humor de Mayorga. Un dos principais sinais de intelixencia é a capacidade de ser autocríticos, e mesmo conscientes de que podemos chegar a ser irrisorios. O terceiro vai para o seu texto, e para a asusencia del. Como neses 4'33'' nos que Blanca Portillo remeda o
Tacet de
John Cage (que difícil ten que ser para a intérprete aguantar esa acotación en pausa ou en silencio -preguntádelle a
Pinter- interminable). Ou coma cando describe o silencio do espectador, a división entre quen é e os outros que tamén podería ser. E o silencio da traxedia ("el soliloquio del poder derrama sangre"), o do soño, o do xordo, o silencio de deus, o de
Sancho o de
Bernarda Alba, os de
Chéjov,
Dostoievski (ah, os rusos), o do
Woyzech de
Büchner, o de
Segismundo, o de
Kafka, o de
Becket, o de
Antígona... E tamén con esa breve auto referencia ao berro mudo que a propia Blanca nos agasallou en 2015 en
El testamento de María. O cuarto aplauso vai para a escenografía, para a iluminación en verde, en vermello, en branco roto, en amarelo: unhas cadeiras, unha mesa e dúas teas constrúen, xunto cos focos, fermosos retablos que son capaces de encerrar "el mundo en el hueco". Ou para os propios efectos de son que a Portillo vai creando sobre a marcha, pero que alguén tamén deseñou e matinou. Non quero esquecerme de ningún apartado, así que déanse por aplaudidas todas as persoas que contribuíron a crear a peza. Pero, permitiranme todas esas persoas que a ovación se multiplique e adquira outra dimensión para referirnos ao quinto e longuísimo aplauso, o dedicado a Blanca Portillo. Ela é a encarnación do
Silencio. Está nun momento tan doce de dominio dos xestos, da dicción, da expresión, das bágoas, das olladas e, como non, das pausas, que son o seu control, o seu talento e a súa mestría os que fan que estes minutos de teatro adquiran unha dimensión prodixiosa. Muda o seu corpo e a súa voz a cada minuto, saltando de personaxes nunha esquizofrenia tan precisa, que semella que só ela é capaz de guiarnos por esta gostosa viaxe. E xa chegou o momento de que eu mesma tape a pluma e deixe de aplaudir, porque ás veces é mellor calar. Só me queda agardar que o desexo que Juan Mayorga expresou noutro discurso, esta vez para recoller o
Premio Princesa de Asturias das Letras, de que "los espectadores me acompañen con su pensamiento, con su memoria, con su imaginación", se faga realidade. "
The rest is silence".
Comentarios
Publicar un comentario